Bu araştırma, az tanınan bir malzeme olan cam mozaiği, Ankara apartmanlarının kendine has modern cephelerinde, tarihsel öneme sahip kentsel bir materyal olarak okumayı amaçlamaktadır. Cam mozaik, 1950 yılı sonrasında Türkiye’de uygulamaya konulan liberalleşme politikaları çerçevesinde, yapı malzemesi ve teknolojisi alanındaki gelişmelere koşut, İtalyan ortaklığında üretime başlanan önemli bir kaplama malzemesidir. Türkiye’de cam mozaik, üretimini ilk defa olanaklı kılan Betebe firmasının adıyla özdeşleşerek aynı isimle anılmaktadır. Ankara’da özellikle 1950 ve 1960’lardaki mimarlık üretiminde cam mozaik, tasarlanarak uygulanmış ve yenilikçi bir malzeme olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmada, ilk olarak cam mozaik kullanılan Ankara’daki apartmanlar, çeşitli literatür kaynaklarından, VEKAM Sivil Mimari Bellek Ankara 1930-1980 Yapı Envanteri’nden ve saha ziyaretlerinden elde edilen veriler doğrultusunda derlenmiştir. Yerinde erişilebilen apartmanlarla genişletilen örnekler tablolaştırılmış ve haritalanmıştır. İkinci aşamada, yalnızca birinci nesil (smalti tekniği ile üretilen) cam mozaiklerin kullanıldığı, 1970’li yıllardan önce inşa edilmiş, modern konut kültürünü oluşturan apartmanların cephelerine yoğunlaşılmıştır. Böylelikle, cam mozaiğin kentin görsel tarihini oluşturan bir yüzey olarak apartman cephelerindeki kullanımını ve ilişkilenme biçimini okumak mümkün olmuştur. Tekniği sayesinde uygulandığı döneme ilişkin fikir de veren malzemenin, kentsel bir materyal olarak hem cephedeki yapı eleman ve bileşenlerine göre nasıl kullanıldığı hem de yarattığı etki tartışılmıştır. Sonuç olarak Ankara apartmanlarında cam mozaik kullanımının, cephelerin tektonik özelliklerini güçlendirirken aynı zamanda modern niteliklerini de vurguladığı değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmanın gelecekte, hem ülkeler ve kentler arası dönemsel ve materyal çapraz okumalara olanak tanıyacağı hem de modern mirasın ve modernin yapı malzemelerinin korunması tartışmalarına eklemleneceği öngörülmektedir.

Bu çalışma, 2012-2023 yılları arasında Türkiye ve Ankara’da gerçekleşen intihar vakalarını, nicel veriler ve nitel bulguların bir arada analiz ediliği bir yaklaşımla incelemektedir. Nicel analiz, kaba intihar hızlarının yerleşim yeri, cinsiyet, yaş, medeni durum ve eğitim düzeyi özelliklerine göre belirgin şekilde farklılaştığını göstermektedir. Ankara ilinin ilçeleri düzeyindeki analizler, Altındağ ve Çankaya ilçelerinde intihar hızlarının diğer ilçelere nispeten daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle 25-44 yaş arası erkeklerde, boşanmış bireylerde ve eğitim düzeyi düşük bireylerde intihar hızları daha yüksek düzeydedir. Ankara ilinde görev yapan polis memurları ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ve sosyal hizmet uzmanları ve psikologlarla gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri ise intiharların temel nedenlerini, intihar vakalarına müdahalede kurumsal eksiklikleri ve risk gruplarının deneyimlerini ortaya koymaktadır. Çalışma, intihar kayıt sistemlerindeki eksikliklere ve kurumlar arası koordinasyon yetersizliklerine dikkat çekerek, güncellenen standartlaştırılmış kategorilere ve geliştirilmiş iş birliğine olan ihtiyacı vurgulamaktadır. Nitel bulgular, Ankara ilindeki intihar vakalarında ekonomik istikrarsızlık, erkeklik krizi, aile içi şiddet, ilişkisel çatışmalar, aile baskısı, kuşaklararası çatışma, sosyal entegrasyon sorunları ve sosyal izolasyon gibi modern kentsel yaşantının çok faktörlü yapısının etkili olduğunu gözler önüne sermektedir. Araştırma, Ankara ilindeki intihar vakalarına yönelik gerçekleşen en geniş çaplı nicel inceleme olmasının yanı sıra konunun nitel bulgularla birlikte değerlendirilmesiyle, intiharın sosyal, ekonomik ve psikolojik faktörlerinin karmaşık etkileşimini kapsamlı bir şekilde anlamaya katkı sağlamaktadır.

Hizmet sağlayıcı bir STK türü olarak mahalle dernekleri, bir yerleşim bölgesinde yaşam kalitesini ve/veya mülk değerlerini iyileştirmeyi amaçlayan hükümet dışı gruplar olarak tanımlanabilir. Bu çalışmanın amacı, mahalle derneklerinin demokrasi inşasında örgütsel kapasitelerini ve sınırlılıklarını analiz etmektir. Bu amaçtan yola çıkarak çalışma, Ankara ili Çankaya ilçesinde kurulmuş mahalle derneklerinden beş tanesinin temsilcisi ile yarı yapılandırılmış mülakatlara dayandırılmış ve çalışmada Catherine Herrold ile Khaldoun AbouAssi’nin (2023) hizmet odaklı STK’lar için buldukları üç temel örgütsel parametre temel alınmıştır. Bunlar; örgütsel hazır olma durumu, bir STK’nın diğer STK’lar ve yerel yönetimlerle iş birliği ve finansal sürdürülebilirliktir. Belirtilen üç kritere göre, mahalle derneklerinin, mahalli idare ile toplum arasında önemli bir arabulucu işlevi olduğu görülmüştür. Ancak finansal yetersizlikler, ortak çalışma kültürünün çok güçlü olmaması, gençlerin bu derneklerde görev alma isteksizlikleri, vb. nedenler mahalle derneklerinin etkin bir şekilde işlemesini ve yerel demokrasiye katkılarını oldukça sınırlamaktadır.

Bu araştırma, Ankara’daki Mamak çöp sahasının sürdürülebilir bir biçimde temizlenmesi ve hızla kentleşen bölgelerdeki atık yönetimi sorunlarının çözülmesine yönelik kapsamlı bir yaklaşım geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, çevresel bozulma göstermiş bir alanın, rekreasyonel bir kamusal alana dönüştürülmesiyle ekolojik iyileşme sağlanması ve çevreleyen yerleşim bölgelerindeki yaşam koşullarının iyileştirilmesi hedeflenmektedir. Proje, toplumsal bağları güçlendirmek amacıyla terapi bahçeleri, seralar, çocuk oyun alanları ve öğrenme merkezleri gibi unsurlar önermektedir. Ayrıca, Geri Dönüşüm Sanat ve Eğitim Merkezi ile Yapılandırılmış Sulak Alan Keşif Merkezi gibi mekânlar, toplumu çevresel farkındalık ve sürdürülebilir uygulamalara yönlendiren eğitim programlarıyla desteklenmektedir. Bu programlar, kaynak kullanımının ve atık yönetiminin sorumlu bir biçimde öğretilmesi açısından önemli bir rol oynamaktadır. Mamak çöp sahasının kamusal bir park ve eğitim alanına dönüştürülmesi, benzer sorunlarla karşılaşan diğer şehirler için örnek teşkil edebilecek bir model sunmaktadır. Bu yöntemlerin başarılı bir şekilde uygulanması, dünya genelindeki şehirlerin atık yönetimi stratejilerini ve kentsel alan geliştirme politikalarını yeniden gözden geçirmelerine ilham verebilir. Bu çalışma, ihmal edilen alanların değerli toplumsal kaynaklara dönüştürülmesinin mümkün olduğunu göstererek, sürdürülebilir kentsel kalkınma ve yenilikçi atık yönetiminin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılmasındaki rolünü vurgulamaktadır.

Makalenin amacı, Ankara’nın 19. yüzyıldaki görünümünü devrin bazı klasik şiir örneklerine yansıyan veriler eşliğinde okuyarak kent, mekân ve bellek ekseninde yorumlamaktır. Şiirin estetik işlevi dışında bir arşiv belgesi olma niteliği, disiplinlerarası kültür tarihi çalışmaları açısından son derece önemlidir. Araştırma nesnesi inşa edilirken, geç Osmanlı Dönemi Ankara’sının ayrıntılı tarih yazımında çağın edebiyat dünyasının sağladığı katkıya ışık tutmak istenmiştir. Bunun için 115 divan taranmış, 12 divandaki malzeme esas alınmıştır. Ankara ile ilgili ulaşılabilen her şiir, araştırma nesnesine dâhil edilmiş, ortaya çıkan yeni anlam haritalarıyla çoğul okumaya açık bir metinler evreni kurulmuştur. Konut mimarisi, dinî mimari, saray mimarisi, askerî mimari, kurumsal mimari, eğitim mimarisi, su mimarisi gibi mimarlık türlerini kapsayan inşa ve yeniden inşa (onarım, genişletme, yenileme) faaliyetleri; Ankara vilayetine veya sancağına vali, müşir ya da sancak beyi atamaları; Ankara’nın bazı kaza ve semtleri; şehrin bayındırlığı, asayiş ve düzeni; yeniçeri takibi ve tahkikatı; yaşanan uzun süreli kuraklık ve kıtlığın ardından yağmur yağması; kentin su yollarının ıslah edilmesiyle su sorununun çözümlenmesi; Ankara demiryolunun yapılarak ilk trenin gelmesi; Boşnak göçmenlerin şehre yerleştirilmesi; divan basımı, mesnevi şerhi; kentin isim etimolojisi, coğrafi ve kültürel simge temsilleri 19. yüzyıl şiiri üzerinden dönemin Ankara manzarasını betimleyen görüntülerdir.

Makalenin amacı, Cumhuriyet Dönemi duvar resmi sanatının önemli örneklerini barındıran Ankara’daki Türkiye Şeker Fabrikaları Genel Müdürlük Binası’ndaki duvar resimlerini tanıtmak ve bu eserlerin üretim sürecini tartışmaktır. Söz konusu duvar resimleri, Cumhuriyet Dönemi duvar resmi sanatının öncü isimlerinden Ayetullah Sumer (1905-1979) ve Semiha Sumer’e (1919-2006) aittir. 1957 yılına ait olan duvar resimleri, hem resim ve mimari ilişkisinin önemli yönlerine ışık tutmakta hem de sanatçı bir çiftin üretim süreçlerini gözler önüne sermektedir. Ayetullah Sumer ve Semiha Sumer’in duvar resimleri üzerine yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Hem bireysel hem de kolektif eserler üreten bu iki sanatçı, Cumhuriyet Dönemi duvar resmi sanatının gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Çalışmanın duvar resimleri ile ilgili alan araştırması süreci, eserlerin yerinde incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Kurumdan talep edilen görseller, bu makalede kullanılan fotoğrafların temin edilmesini sağlamıştır. Ayrıca, Sumer Aile Arşivi, çalışmanın en önemli birincil kaynaklarını içermektedir. Aile arşivinde yer alan etütler, fotoğraflar, faturalar ve sözleşmeler, titizlikle incelenmiş ve bu kaynaklar, makalenin güvenilir verilere dayalı olarak hazırlanmasına olanak tanımıştır.