Bu çalışmanın öncül amacı, Ankara’nın sahip olduğu geleneksel müzik kültürünü oluşturan tüm dinamikleri tarihsel kaynaklar ışığında belirleyerek, bu dinamiklerin birbirleriyle olan ilişkisi üzerinden yörenin müzik yaşantısını gözler önüne sermektir. Nitekim bu çalışma, belgesel tarama (doküman incelemesi) yöntemi ile durum saptamaya yönelik bilgilerin kullanıldığı, betimsel çerçevede genel durum tespitine yönelik nitel bir araştırmadır. Elde edilen bulgular ışığında, Ankara halk müziği, merkez ve çevre bağlamında, iki temel boyutta varlık göstermektedir. Merkez faktörü, içinde barındırdığı güçlü Seymen geleneği sayesinde, şehrin müzikal kimliğinin önemli bir belirleyicisi olurken, çevre faktörü Ankara halk müziğinin tek tipleşmesindeki en önemli engeldir. Tarihsel süreçte Ankara, yalnızca halk müziğinden ibaret değildir. Geçen yüzyılın başında yaşayan gayrimüslim tebaanın müzik pratikleri ile Cumhuriyeti kuran sivil ve askeri bürokrasinin Klâsik Batı müziğinden önce sahiplendikleri “alaturka musiki”nin varlığı, Ankara’nın çok kültürlü müzik yaşamını kanıtlar niteliktedir.

Araştırma Cumhuriyet’in ilk yıllarında Ankara’da öne çıkan Osmanlı Bankası (1926), Ziraat Bankası (1926-1929), Tekel Başmüdürlüğü (1928) ve Türkiye İş Bankası (1929) yapılarının mimarı Giulio Mongeri (1873-1951) üzerinedir. Giulio Mongeri, hem Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında, hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarında mimari etkinlikleri ile öne çıkan mimarlardan biri olmuş ve Sanayi-i Nefise Mektebi hocalarından biri olarak geleceğin mimarlarını yetiştirip bir sonraki kuşağın mimarlık anlayışında da etkili bir rol üstlenmiştir. Çalışmada, mevcut yayınlardaki bilgilere yeni katkı olarak özellikle günlüğünden edinilen ve başka yerde yayımlanmamış eskizler, fotoğraflar ile belgelerin bilim dünyasına kazandırılması amaçlanmıştır. Giulio Mongeri’nin kendisi, ailesi ve yetiştiği ortam, kişiliği ve eğitimci olarak tutumu ulaşılan yeni bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Mongeri’nin Ankara’daki yapıları, dönemin Ankara’daki diğer yapılar ile karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve Mongeri’nin yaklaşım farklılıkları değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Yoksul grupların konuta erişiminin sağlanamaması, toplumdaki en önemli sorunlardan biridir. Bu sorunun nedenlerinin başında, yoksul kesimin gelirinin ülkenin mevcut konut piyasasından konut sahibi olmada yetersiz kalıyor oluşudur. Mevcut konut piyasası dışında, hane halkı gelirleri ile konut maliyetleri arasındaki ilişkiye göre, alt gelir gruplarına yönelik konut sunumunu öngören bir kavram olan “Karşılanabilir Konut”; önemli bir konut politikası olarak ortaya çıkmış ve birçok ülke tarafından benimsenmiştir. Bu kapsamda Türkiye'de devlet bünyesinde kurulan Toplu Konut İdaresi (TOKİ), alt gelir gruplarına yönelik konut sunumu görevini üstlenmektedir. Bu çalışmada TOKİ tarafından üretilen ve doğrudan düşük gelirli hane halklarına sunulan konutların “Karşılanabilir Konut” kavramı ışığında ve örnek alan çalışması üzerinden değerlendirilmiştir. Örnek alan olan Ankara Kusunlar Yoksul Gelir Grubu konutlarında 1-10 Mart 2014 tarihleri arasında 100 hane halkına anket uygulanmıştır. Gerçekleştirilen anket çalışması sonuçlarından elde edilen konutların yeterlilik düzeyi üzerinden, uygulamada ortaya çıkan sorunların temel nedenleri tartışılmıştır.

Ulus Kale bölgesi, başkent Ankara’nın tarihsel çekirdeğini oluşturan ve eski yerleşmenin tarihi yapılarını barındıran en önemli kentsel odaktır. Kaleiçi’nin günümüzdeki konumu, doku olarak büyük değişimler geçirmiş olmasına rağmen, tarihsel süreklilik, geçmişin izleri, anıtlar, fiziksel değerler devam etmekte olup kentin geleneksel bölümüne hizmet vermektedir.

Bu makalenin amacı, Angora (Ankara) tarihsel kent merkezi içinde inşa edilen, kültür mirası Hatipoğlu Konağı’nın varlığını sürdürebilmesi için fiziksel olarak geleneksel özellikleri korunurken, günümüz şartlarına uygun biçimde sürdürülebilirliği, kullanıcı ihtiyaçları ile konfor koşulları da sağlanarak, geleceğe, restorasyon ilkeleri doğrultusunda onarılıp nasıl aktarılabileceğinin ortaya konulmaya çalışılmasıdır.

Geleneksel özelliklerini koruyan tarihi dokunun ve Hatipoğlu Konağı’nın korunması kapsamında; kalenin fiziksel dokusu incelenip, sokak-parsel-yapı ilişkileri ile yapıların mimari özellikleri irdelenmiştir. 1929 kadastral haritalarından yararlanılmakla birlikte, elde edilen kaynaklar da değerlendirilerek Hatipoğlu Konağı’nın geçirdiği aşamalar verilmiş ve tüm bu çalışmalar yapının restitüsyon ve restorasyon kararlarını yönlendirmiştir.

Kurtuluş Savaşı sürerken İstanbul’dan gelen Harita Dairesinin subayları Ankara’nın ölçekli bir haritasını yaparlar. Bu harita Ankara’yı kale ve çevresindeki yerleşim alanı ve mahalleler ve içindeki yapılarıyla göstermektedir. Topografik olarak 1/4000 ölçekte ve üç renkli olarak hazırlanan haritanın, başlığı ve lejantı bulunmaktadır. Haritada ayrıca yön ve eşel çizgileri mevcuttur. Ankara şehrinin 1920’li yılarını günümüze taşıyan bu haritada mahalleler ada ölçeğinde ele alınmıştır. Haritada Ankara’ya gelen su hatları ve bunların üzerindeki çeşmeler işlenmiştir. Ankara’nın bugün artık ortada olmayan Müslüman ve Hıristiyan mezarlıkları haritada yerlerini almıştır. Ayrıca Ankara’nın bugün artık tamamen kapanmış olan dereleri Hatip Çayı, Çubuk Çayı ve İncesu dereleri haritada görülmektedir. Dini yapıların dışında 2. Abdülhamit döneminde yapılan Darül-muallimin, Taş Mektep, Sanayi Mektebi ve İstasyon binaları ile Büyük Millet Meclisi, 2. Meclis ve Ankara Palas gibi binalar yeni açılan yerleşme alanları bulunmaktadır. Bu alanda imar planı tasarımı yapıldığı anlaşılmaktadır. Ankara 1917 yılında büyük bir yangın geçirmiştir. Bu yangın Kalenin batısında bulunan mahalle ve Yahudi mahallesine kadar Ankara çarşısını tamamen yok etmiştir. Haritada bu kısım Harik Mahalli olarak görülmektedir. Uzun yıllar 1924 Ankara Haritası olarak bilinen bu haritanın tanıtımını yaparak içinde yaşadığımız kente karşı bir görevi yerine getirdiğimizi düşünüyoruz.

Çalışmada, başkent oluşuyla birlikte Ankara’da havuzbaşlarıyla oluşturulmaya başlanan sosyalleşme mekânlarının belleklerdeki yeri, dönüşümü; konuyla ilgili arşiv taraması (dönemin gazeteleri, dergiler ve fotoğraf arşivleri) ve yayımlanmış anılarla birlikte incelenmektedir. Bu taramalardan edinilen bilgiler, ayrıca yaşları 70 ve üzeri Ankaralılarla yapılan söyleşiler ile de desteklenmeye çalışılmıştır.