Lion Statuette with Male Figure from the Anatolian Civilizations Museum

In 25 BC, Amyntas the king of Galatians bequathed his kingdom to the Roman Empire. Galatia became the new province of the Roman Empire and Ancyra served as the capital. Situated at the crossroads of major routes, Ankyra soon developed into an important logistical center behind the eastern frontier and played a crucial role in the empire’s frontier policies. This transformation led to increased military activity in the region, as evidenced by the discovery of soldiers’ grave steles and statuettes. In this context, the relief of a male figure on the front of a lion statuette provides further evidence of the military presence. The lion is depicted seated on its haunches with its forelegs extended, while between its forelegs stands a male figure wearing a pteryges around his waist. The closest parallels to this lion statuette are found in the Konya Archaeological Museum. In addition to similar seated lion statuettes, the Çumra sarcophagus in the same museum and several tomb steles discovered in Ankara’s Haymana district display comparable workmanship. This study aims to conduct a typological and stylistic comparison of these works. Although the precise find spot of the statuette remains unknown, based on the Haymana examples it is suggested that the piece may have originated from Late Roman rural settlements in and around the present-day Haymana district. Consequently, it is also proposed that the lion statuette now exhibited in the Museum of Anatolian Civilizations can be dated to the late 3rd - early 4th century AD.

Keywords: Galatia, Roman Imperial period, Ankyra, Pteryges, Lion statuette, Funerary steles, Museum of Anatolian Civilizations

Anadolu Medeniyetleri Müzesinden Erkek Figür Kabartmalı Aslan Heykelciği

MÖ 25’te Galat kralı Amyntas’ın krallığın tümünü Roma İmparatorluğu’na miras bırakmasıyla Galatia eyaleti Roma İmparatorluğu’nun hâkimiyeti altına girmiştir. Böylelikle Galatia, Roma’nın Anadolu’daki eyaleti, Ankyra da bu eyaletin idari başkenti olmuştur. Ankyra, yol ağlarının kesiştiği bir noktada Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırı politikalarının önemli parçası olarak, Roma’nın doğu sınırının gerisinde önemli bir lojistik merkezi hâline dönüşmüştür. Bu dönüşüm, bölgede askeri hareketliliğin artmasına yol açmıştır ve askerlere ait mezar stelleri ve heykelcikleri de bu hareketliliği doğrular niteliktedir. Bu bağlamda, aslan heykelciğinin ön yüzünde yer alan kabartma şeklindeki erkek figürü, askerlerin bölgeye yerleşmiş olduğu konusunda bir veri niteliğindedir. Erkek figür kabartmalı aslan heykelciğinde aslan, ön ayakları üzerine basarken kalçası üzerine oturur şekildedir ve aslan heykelciğinin ön ayakları arasında ise cepheden görünen ve ayakta duran belinde pteryges’i olan bir erkek figürü yer almaktadır. Bu aslan heykelciğine en yakın örnekler Konya Arkeoloji Müzesinde tespit edilmiştir. Konya Arkeoloji Müzesinde yer alan oturur biçimdeki aslan heykelciklerinin yanı sıra Müzede bulunan Çumra lahdi ile Ankara-Haymana ilçesinde ele geçen bazı mezar stelleri de benzer işçilik özellikleri göstermektedir. Çalışma, bu eserlerin tipolojik ve stilistik olarak karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Eserin buluntu yeri ile ilgili kesin bilgiler olmamasına rağmen, Haymana örneklerinden yola çıkılarak günümüz Haymana ilçesi ve çevresinde gelişen Geç Roma Dönemi kırsal yerleşim bölgelerinden ele geçmiş olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergilenen Aslan heykelciğinin MS 3. yüzyılın sonu-4. yüzyıl başına tarihlendirilebileceği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Galatia, Roma İmparatorluk Dönemi, Ankyra, Pteryges, Aslan heykelciği, Mezar stelleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi