The Reflection of Cultural Identity on Architectural Facades: A Quantitative Comparison of Traditional Turkish and Jewish Houses in İstiklal Neighborhood

This study aims to quantitatively investigate the formal differences in traditional residential façades of two communities—Turkish and Jewish—who, while sharing the same geographical context, possess distinct cultural and religious backgrounds. The research is premised on the assumption that architectural façades constitute not merely physical surfaces, but also tangible manifestations of social identities, cultural values, and modes of life. Four principal parametric criteria were employed in the analysis: fractal dimension, solid–void ratio, aperture ratio, and degree of symmetry. The sample comprises twenty traditional dwellings, selected from the historic Jewish and Turkish quarters of Ankara, which have preserved their architectural authenticity. Visual data were processed using ImageJ software; the FracLac plugin was applied for fractal analysis, while thresholding and computational tools were employed for symmetry and void ratio analyses. The resulting data were subjected to statistical evaluation in SPSS. Findings indicate that Jewish houses exhibit higher fractal dimensions and aperture ratios, whereas Turkish houses display more symmetrical and privacy-oriented façade configurations. These differences are directly correlated with culturally grounded formal preferences informed by normative values and lifestyle practices. In conclusion, this study demonstrates that fractal analysis and parametric methodologies provide effective tools for the quantitative identification of cultural architectural distinctions, offering a scientific foundation for conservation and reconstruction processes.

Keywords: Ankara, Traditional dwellings, Turkish houses, Jewish houses, Façade architecture, Fractal analysis, Complexity, Symmetry

Kültürel Kimliğin Mimari Cephelerdeki Yansıması: İstiklal Mahallesi’nin Geleneksel Türk ve Yahudi Evleri Üzerine Sayısal Bir Karşılaştırma

Çalışma, aynı coğrafi bağlam içinde yer alan ancak farklı kültürel ve dinî geçmişe sahip iki topluluğun—Türk ve Yahudi cemaatlerinin—geleneksel konut cepheleri üzerindeki biçimsel farklarını nicel yöntemlerle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, mimari cephelerin yalnızca fiziksel yüzeyler değil, aynı zamanda sosyal kimliklerin, kültürel değerlerin ve yaşam biçimlerinin somut birer yansıması olduğu varsayımına dayanmaktadır. Çalışmada fraktal boyut, doluluk-boşluk oranı, açıklık oranı ve simetri düzeyi olmak üzere dört temel parametrik ölçüt kullanılmıştır. Örneklem, Ankara’nın tarihî Yahudi ve Türk mahallelerinden seçilen, özgünlüğünü koruyan toplam 20 geleneksel konuttan oluşmaktadır. Görsel veriler ImageJ yazılımında işlenmiş; fraktal analiz için FracLac eklentisi, simetri ve boşluk oranı analizleri için ise görsel eşikleme ve hesaplama araçları kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS ortamında istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, Yahudi evlerinin daha yüksek fraktal değerler ve açıklık oranlarına sahip olduğunu, Türk evlerinin ise daha simetrik ve mahremiyet odaklı bir cephe düzeni sergilediğini göstermektedir. Bu farkların, kültürel normlar ve yaşam biçimlerine dayalı biçimsel tercihlerle doğrudan ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma fraktal analiz ve parametrik yöntemlerin, kültürel mimari farklılıkların nicel olarak saptanmasında etkili araçlar olduğunu göstermekte; koruma ve yeniden yapılandırma süreçlerine bilimsel bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ankara, Geleneksel konutlar, Türk evleri, Yahudi evleri, Cephe mimarisi, Fraktal analiz, Karmaşıklık, Simetri